روح اله طالبی آرانی
چکیده
سیاست بینالملل عرصهای است که بهعنوان برآیند سیاست خارجی تکتک دولتها شکل میگیرد. در این میان، سیاست خارجی دولتها نیز برحسب راهبرد یا راهبردهایی که برای پیشبرد آن تجویز میشوند شکل میگیرد. سیر تکاملی ادبیات روابط بینالملل و واقعیت متحول سیاست جهانی و بالطبع، نحوه واکنش دولتها بدان باعث برآمدن روند جدیدی در عرصه بینالمللی ...
بیشتر
سیاست بینالملل عرصهای است که بهعنوان برآیند سیاست خارجی تکتک دولتها شکل میگیرد. در این میان، سیاست خارجی دولتها نیز برحسب راهبرد یا راهبردهایی که برای پیشبرد آن تجویز میشوند شکل میگیرد. سیر تکاملی ادبیات روابط بینالملل و واقعیت متحول سیاست جهانی و بالطبع، نحوه واکنش دولتها بدان باعث برآمدن روند جدیدی در عرصه بینالمللی شده است که گفته میشود، متأثر از راهبرد بدیع و نوظهوری به نام «حفاظبندی» در سیاست خارجی بسیاری از دولتها در نظامبینالملل کنونی است، بهگونهای که در طی بیش از دو دهه اخیر در محافل علمی و سیاستگذاری بیشازپیش مطرح شده است. بر همین اساس، نوشتار حاضر این سؤال را مطرح میکند که حفاظبندی بهعنوان راهبردی نوظهور در سیاست خارجی دولتها چه تفاوتها و مشابهتهایی با سایر راهبردهای سنتی دولتها که در طول تاریخ روابط بینالملل پی گرفته شدهاند دارد؟ پاسخ به این سؤال در گروِ ارائه تحلیل مقایسهای میان حفاظبندی از یک سو و سایر راهبردهای سنتی دولتها از سوی دیگر است. برای انجام این کار، نحوه گردآوری دادهها، به روش کتابخانهای و جستجوی اینترنتی بر پایه بهرهگیری از دادههای ثانویه، البته با تمرکز بر مباحث نظری و مفهومیِ آنهاست و تلاش میشود با بهرهگیری از روش مقایسهای بر پایه تحلیل محتوای دادههای کیفیِ مندرج در متون تحلیل سیاست خارجی، مشابهتها و تفاوتها میان آنها نشان داده شود تا بتوان به ارزیابی مناسبی درباره جایگاه حفاظبندی در تحلیل سیاست خارجی دست یافت. مهمترین یافته مقاله این است که حفاظبندی لاجرم نوعی صلحجویی فعال در عرصه بینالمللی است، خصلتی که در هیچیک از راهبردهای دیگر دیده نمیشود.
سیاست و روابط بین الملل
روح اله طالبی آرانی؛ مهدی درفکی
چکیده
دولتها در نظام بینالملل کنونی را میتوان برحسب قدرت به قدرتهای بزرگ، قدرتهای میانه و دولتهای کوچک تقسیم کرد. در این میان، دولتهای کوچک دارای برخی ویژگیهای متمایز هستند. سلطاننشین عمان یکی از این دولتهاست. این دولت در دوران «سلطان قابوس بن سعید» (2020-1970) سیاست خارجی متمایزی را بر پایه میانجیگری اتخاذ کرده و حتی پس ...
بیشتر
دولتها در نظام بینالملل کنونی را میتوان برحسب قدرت به قدرتهای بزرگ، قدرتهای میانه و دولتهای کوچک تقسیم کرد. در این میان، دولتهای کوچک دارای برخی ویژگیهای متمایز هستند. سلطاننشین عمان یکی از این دولتهاست. این دولت در دوران «سلطان قابوس بن سعید» (2020-1970) سیاست خارجی متمایزی را بر پایه میانجیگری اتخاذ کرده و حتی پس از مرگ وی نیز همین رویه را ادامه داده است. در این چارچوب، سؤال پژوهش حاضر این است که چرا میانجیگری در دوران سلطان قابوس نقش محوری در سیاست خارجی عمان در قبال تحولات منطقهای در غرب آسیا داشته است؟ در پاسخ به این سؤال، با بهرهگیری از چارچوب مفهومی دیپلماسی دولت کوچک و با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی-کیفی، استدلال میشود که محدودیتهای قدرت عمان بهعنوان دولت کوچک باعث تمایل عمان به میانجیگری در سیاست خارجی در قبال تحولات منطقهای در غرب آسیا شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که فرصتهای سیاست خارجی عمان برای جمهوری اسلامی ایران بهمراتب بیش از چالشهای آن است، بهگونهای که این سلطاننشین میتواند از فشارهای منطقهای و بینالمللی کنونی بکاهد و رفتار دشمنان و رقبای کشور را تعدیل نماید.
