از شناسایی دولت فلسطین تا عضویت در دیوان کیفری بین‌المللی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

عاقبت بعد از فراز و نشیب­های فراوان سازمان ملل متحد، فلسطین را به‌عنوان «دولت غیر عضو ناظر» در این سازمان به‌رسمیت شناخت. شناسایی این وضعیت برای فلسطین موجب شد تا این دولت درخواست الحاق به کنوانسیون‌های مختلفی در زمینه حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بدهد. اساسنامه رم 1998 ـ که سند تاسیس دیوان کیفری بین‌المللی است ـ یکی از اسناد مهمی بود که فلسطین ضمن الحاق به آن اعلامیه­ای مبنی بر پذیرش صلاحیت آن دیوان تقدیم کرد. الحاق فلسطین به این سند امکان تعقیب و محاکمه مرتکبین جنایات تحت صلاحیت دیوان را که در سرزمین فلسطین و علیه اتباع آن کشور صورت گرفته را فراهم می­کند. دادستان دیوان مشغول بررسی و تحقیقات اولیه است تا در صورت وجود صلاحیت و مبنای معقول مطابق با اساسنامه به اعمال ارتکابی اسرائیل رسیدگی کند. پرسش اصلی این تحقیق مربوط به نحوه شناسایی فلسطین به‌عنوان دولت و آثار مترتب بر الحاق این دولت به دیوان کیفری بین‌المللی است. مهم‌ترین اثر الحاق مزبور، امکان ارجاع وضعیت توسط آن دولت به دیوان است. در این مقاله، تلاش می­شود تا امکان‌سنجی نتایج حاصل از ارجاع وضعیت به دیوان مورد بررسی قرار گیرد. با تحلیل موضوع در پرتو مقررات اساسنامه دیوان کیفری به این نتیجه می­رسیم که امکان اعتراض به صلاحیت دیوان از طرف اسرائیل خیلی محتمل است و در ضمن از آن‌جا که اسرائیل عضو دیوان نمی‌باشد و یقیناً این محکمه به‌منظور انجام تحقیقات با مشکلات فراوانی روبرو خواهد بود که همکاری اسرائیل را می­طلبد اما نمی­توان به این همکاری زیاد خوشبین بود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Recognition of a Palestinian State to the Joinder to the International Criminal Court

نویسنده [English]

  • Mohammad Hossein Ramazani Ghavam Abadi
Associate Professor, Department of International Law, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Finally, after much ups and downs of the United Nations, Palestine has been recognized as a "non-member observer state" by the organization. Palestine’s recognition by the United Nations led to its accession to various conventions on human rights and humanitarian law. Rome Statute 1998 – the constitutive act of the International Criminal Court – was one of the important documents to which  Palestine joined while it made a declaration indicating the admission of the jurisdiction of the Court.
Palestine’s joinder to this document provided the possibility of prosecution and trial of the perpetrators of crimes committed under the Court's jurisdiction at the Palestinian territory and against its subjests. The Court's prosecutor is making the preliminary examinations and investigations to find out whether there is the Court’s jurisdiction and a reasonable basis in accordance with the articles of the statute in order to initiate the proceedings. The main question of the present research is on the manner of Palestine’s recognition as a state and the effects associated with its joinder to the International Criminal Court. The most imporstant effect of such joinder is the possibility of referring a situation by the state to the ICC. In this essay, an attempt is made to study the results caused by referring a situation to the Court. Israel will face a cooperation demand but we should not be too optimistic about its cooperation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Palestine
  • Israel
  • the International Criminal Court
  • competence
  • cooperation
بیگ‌زاده، ابراهیم. (1394). حقوق سازمان‌های بین‌المللی، تهران: انتشارات مجد.

ساعد، نادر. (1393). «راهبرد حقوقی دولت فلسطین: تکمیل شناسایی جمعی با عضویت در معاهدات جهانی»، فصلنامه مطالعات فلسطین، شماره24، صص33-52.

شیرزاد، حمیدرضا؛خرازی، فردین. (1389). «ابعاد و آثار گزارش گلدستون درباره جنگ غزه»، فصلنامه راهبرد، شماره 55، تابستان، صص79-95.

طهماسبی، جواد. (1386). «قلمرو صلاحیت زمانی دیوان بین­المللی کیفری»، مجله حقوقی، شماره37، صص11-45.

فلسفی، هدایت الله. (1369). «شورای امنیت و صلح جهانی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره8، پاییزوزمستان، صص33-104.

Al Smadi, Morsee. (2012). Le droit international à l’épreuve de la question palestinienne: quelle Etat palestinien?, Thèse de doctorat, Université de Grenoble, Grenoble.

Altit, Emmanuel&Naouri, Jennifer&Jacobs, Dov. (2015). « Israël, la Palestine et la Cour pénale internationale: état des lieux », pp. 1-27. AvalableAt: http: //papers. ssrn. com/sol3/papers. cfm? abstract_id=2646817, 10 mars 2016.

Becheraoui, Doreid. (2005). L’exercice des compétences de la cour pénale internationale », Revue internationale de droit pénal, 2005/3, vol. 76, pp. 341-373.

CIAMPI, Annalisa. (2012). «Article 87- demandes de coopération: disposition générales», in Statut de Rome de la Cour pénale-commentaire article par article, sous la dir. Julian Fernandez et Xavier Pacreau, paris: pedone, pp. 1805-1821.

CIJ. (1969). Affaire Plateau continental de la mer du Nord (République fédérale d'Allemagne/Pays-Bas), 20 février 1969, para. 46.

CIJ. (2004). Avis consultatif, Conséquences juridiques de 1'édification d'un mur dans le territoire palestinien occupé, 2004, para. 78.

Fassassi, Idris. (2014). «Le procureur de la Cour pénale internationale et le jeu d’échecs», Revue de droit international et de droit comparer, No. 3, pp. 379-412.

Forteau, M. (2012). «La Palestine comme Etat au regard du statut de la Cour pénale internationale», RBDI, pp. 41-64.

Gamma, Serge&Catlisch, Lucius. (1999). «La Suisse, dépositaire des conventions de Genève», Beilage zur ASMZ, N. 3, pp. 7-9.

Lazarus, Claude. (1974). «Le statut des mouvements de libération nationale à l'Organisation des Nations Unies», AFDI, pp. 173-200.

Mbaye, Abdoul Aziz&Shoamanesh. (2012). «Article 86- obligation générale de coopérer», in Statut de Rome de la Cour pénale internationale- commentaire article par article, sous la dir. Julian Fernandez et Xavier Pacreau, paris: pedone, pp. 1791-1804.

Momtaz, Dj. (2016). «La controverse sur le statut de la Palestine», Koninklijke Brill NV, pp. 102-115.

Ouguergouz, Fatsah. (2001). «La Palestine et les conventions de Genève du 12 août 1949 ou l’histoire d’une adhésion avortée», in Laurence Boisson de Chazourenes et Vera Gowlland-debbas (dir), L’ordre juridique international, un système en quête d’équité et d’universalité: Liber Amicorum Georges Abi-saab, Haye: Nijhoff, pp. 507-543.

Pellet, A. (2011). « Les effets de la reconnaissance par la Palestine de la compétence de la Cour pénale internationale», in Stephane Doumbe-bille, Habib Gherari et Rahi, Kherad, Droit, Liberté, Paix, Développement, Mélanges en l’honneur de Madjid Benchikh, paris: pedone, pp. 327-344.

Salmon, J. (1988). «La proclamation de l’Etat palestinien», AFDI, pp. 54-56.

Salmon, J. (2012). «La qualité d’Etat de la Palestine», RBDI, Tome 1, pp. 13-40.

TPIY. (2004). Procureur c/ Slobodan Milosevic, Décision relative à la demande d’acquittement, IT-02-54-T, 16 juin 2004, para. 85-86.