تحلیل ابعاد امنیت دولت در ایران قرن بیست‌ویکم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه

2 کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

پس از جنگ دوم جهانی، آن‌چه که مُولدِ امنیت تلقی می­شد، وجود ظرفیت بالای نظامی بود. با فروپاشی شوروی سطوح گوناگونی از امنیت ظهور یافتند که دیگر مطالعات امنیتی را تنها به بُعد نظامی تقلیل نمی­دادند. امروزه موضوعات متعدد امنیت در جهان معاصر جایگاه قابل ­توجهی را دارا هستند و در طول سال‌های اخیر به‌شکل قابل ­توجهی مورد ­توجه پژوهشگران قرار گرفته‏اند. برای فهم موضوع امنیت و اقدام در جهت تامین آن باید نگاه متکثری به امنیت داشت؛ که این مهم با تمرکزی همه ­جانبه بر جوانب متکثر امنیتی میسر می­شود. از همین‌رو هدف این پژوهش، پردازش مهم‌ترین چالش­های امنیتی پیش­روی جمهوری اسلامی ایران در قرن 21 است. هم‌چنین روش تحقیق در پژوهش حاضر، بر اساس پارادیم اثباتی و رویکردی تبیینی-تحلیلیِ مکتب کپنهاگ و دید موسع آن بوده و از این طریق به ارزیابی این چالش­ها و نحوه اثرگذاری آنها پرداخته است. یافته­های موجود نشان از آن دارد، که جمهوری اسلامی ایران در عصر کنونی با انواعی از چالش­های امنیتی در ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و زیست­ محیطی مواجه است که حل آن‌ها، نیازمند راهکارهای عاجلی توسط دولت‌مردان و سیاستگذاران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of State Security Dimensions in Iran in the Twenty-First Century

نویسندگان [English]

  • Seyed Shamsedin Sadeghi 1
  • Masoud Naderi 2
1 Assistant Professor, Department of Political Sciences, Razi University of Kermanshah
2 LLM of Political Science, Razi University of Kermanshah
چکیده [English]

Purpose: After World War II, what was considered as security generator was the existence of high military capacity. With the collapse of soviet, various levels of security appeared which did not reduce security studies to military dimension. Today, multiple issues of security have significant position in contemporary world and is interesting to many researchers. To understand the security issue and take action to ensure it, we must have numerous looks at it.
Also, due to various changes in the era of globalization that is the era of change and variation, it is possible that cases and issues that are considered common and normal, in near future, enter into the area of security cases and be considered a security gap that accurate recognition of them is very difficult in order to achieve national and international goals. In Iran like all countries, security is composed of various dimensions. For this reason it is said that the areas of threat will be very different.
Therefore, the purpose of this study is to survey the most important challenges facing the Islamic Republic of Iran in the 21st century and then to survey the role of these challenges on the national security of Iran. By analysis of available information, we can discover the reasons of their increasing importance and the way of their effect on national security. A topic that is discussed in this study is the existence of situations that each one of them is involved securitization capability and thus imposing costs on the Islamic Republic of Iran.
Methodology: The research method in this study has been based on positive paradigm and analytical-explanatory approach (Copenhagen School and its broad vision) to assess the challenges and their impact. The reason of choosing Copenhagen School as framework of this research is that this school, due to its security view to issues, provides context in which various security discourses can be discussed. Also, it should be noted that in the era of globalization, following the complexity of the threats, various security levels have been complicated and according to the researchers, this school has the ability to cover the various levels, as well.
Findings: These findings show that Islamic republic of Iran is faced with different types of security challenges of current era. These Challenges have military, political, economic, cultural and environmental dimensions and need urgent solution by statesmen. Therefore, government and governmental organizations must pay attention to new trends in security to reduce the amount of damages in the future.
Originality/Value: Since, so far, no research in this domain has dealt with the most important security challenges facing the Islamic Republic of Iran in the 21st century, we can say that innovation of this study is to investigate the most important security challenges that the Islamic Republic of Iran faces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Republic of Iran
  • Copenhagen School
  • Security challenges
  • 21st century
-       ابراهیمی، نبی الله. (1386). «تأملی بر مبانی و فرهنگ مکتب کپنهاگ»، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست‌ویکم، شماره 82 صص 458-439.

-       ابوالفتحی، محمد؛ نوری، مختار. (1392). «تحولات انقلابی در خاورمیانه و امنیت ملّی جمهوری اسلامی ایران»، دو فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، سال دوم، شماره سوم، صص 27-9.

-       آژینی، محسن. (1373). «اندیشه­های اقتصادی امام خمینی»، فصلنامه حضور، شماره نهم، صص 61-52.

-       افتخاری، اصغر و دیگران. (1390). «بازخوانی الزامات امنیتی سند چشم­انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404؛ رویکردی چندجانبه»، فصلنامه راهبرد، سال بیستم، شماره شصت، صص 80-53.

-       ایران­نژاد، ابراهیم و دیگران. (1391). «عدالت اجتماعی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)»، مجلهمطالعاتتوسعهاجتماعیایران، سال پنجم، شماره اول، صص 135-115.

-       ایزدی، فواد. (1390). منبع‌شناسی تروریسم و صلح، تهران: انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی.

-       بوچانی، محمدحسین و دیگران. (1390). «چالش‌های زیست محیطی و پیامدهای ناشی از آن؛ ریزگردها و پیامدهای آن در غرب کشور ایران»، فصلنامه ره­نامه سیاستگذاری، سال دوم، شماره سوم.

-       بوزان، باری. (1378). مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-       بوزان، باری و دیگران. (1386). چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، ترجمه علیرضا طیب، چاپ اول، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-       تاجیک، محمدرضا. (1381). مقدمه­ای بر استراتژی­های امنیت ملی، جلد اول، رهیافت­ها و راهبرد­ها، تهران: مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری.

-       تریف، تری و دیگران. (1381)، رویکرد زیست محیطی؛ مراحل بنیادین اندیشه در مطالعات امنیت ملی، گردآوری و تدوین اصغر افتخاری، چاپ اول، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-       حاتمی، محمدرضا. (1390). «تروریسم از دیدگاه اسلام»، فصلنامه­ی تحقیقات سیاسی و بین المللی، سال بیستم، شماره­ ششم، صص 25- 48.

-       حسینی، سیدمحمد. (1391). «بررسی حقوق ریزگردها از منظر آلودگی‌های فرامرزی با نگاهی گذرا به وضعیت ایران»، فصلنامه علمی- پژوهشی محیط زیست، شماره 52.

-       حسینی، مریم. (1379). «تروریسم اینترنتی»، فصلنامه­ی پژوهش­های ارتباطی، سال هفتم، شماره­ی بیست‌ودوم، صص 89-63.

-       دلاورپور مقدم، مصطفی. (1389).  امنیت نرم و منافع ملی جمهوری اسلامی، تهران: مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.

-       دمیرچی، جعفر. (1393). «راهبرد و راهکارهای جنگ نرم»، قابل دسترس در www.ourpresident.ir بازیابی شده در 25 آبان 1394.

-       دینی­ترکمانی، علی. (1392). «برآورد امنیت غذا در ایران و ارزیابی از نحوه مواجهه رویکردهای نظری رقیب ناامنی غذایی»، اولین همایش کشاورزی و توسعه ملی، صص 982-953.

-       ربیعی، علی. (1387). مطالعات امنیت ملی (مقدمه­ای بر نظریه­های امنیت ملی در جهان سوم)، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، چاپ چهارم، تهران: وزارت امور خارجه.

-     رستمی، فرزاد؛ نادری، مسعود. (1394). «بحران کم­آبی و گسست در امنیت ملی»، فصلنامه پژوهش­های روابط بین­الملل، دوره نخست، شماره پانزدهم، صص 191-161.

-       روشندل، جلیل. (1392).امنیتملّیونظامبین­المللی، چاپ هشتم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.

-       سیمبر، رضا. (1389). «سیاست خارجی آمریکا و تحریم­های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه دانش سیاسی، سال ششم، شماره دوم، صص 138-107.

-       صادقی، سیدشمس الدین. (1376). «هیدرو­پلیتیک و بحران آب: چالش­های آینده در خاورمیانه و خلیج فارس»، فصلنامه اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 115 و 116، صص 207-200.

-       صالحی­امیری، سیدرضا؛ حسین­زادگان، زهره. (1389). «جهانی‌شدن فرهنگی و تاثیرات آن بر فرهنگ ایرانی»، پژوهشنامه­ی پاییز، سال نوزدهم، شماره­ پنجاه­وهفتم، صص46-9.

-       طغیانی، مهدی؛ درخشان، مرتضی. (1393). «تحلیل عوامل تأثیرگذاری تحریم­های اقتصادی بر ایران و راهکارهای مقابله با آن»، راهبرد، دوره 23، شماره 73، صص 146-115.

-       عبداله‌خانی، علی. (1383). نظریه­های امنیت: مقدمه­ایبرطرح­ریزیدکترین امنیتملی، تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر.

-       فراست، نسرین و دیگران. (1390). «بررسی اثرات منفی پدیده گرد و غبار بر اکوسیستم انسانی»، اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان.

-       قریب، حسین. (1391). «چشم­انداز امنیت غذایی در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامهراهبرد، سال بیست‌ویکم، شماره شصت‌وپنجم، صص 369-345.

-       محمدی، منوچهر. (1389). آینده نظام بین­الملل و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، چاپ سوم، تهران: وزارت امور خارجه.

-       مختاری‌هشی، حسین. (1392). «هیدروپلیتیک ایران، جغرافیای بحران آب در افق سال 1404»، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال نهم، شماره سوم، صص 49-83.

-       مختاری‌هشی، حسین؛ قادری حاجت، مصطفی. (1387). «هیدروپلیتیک خاورمیانه در افق سال 2025 مطالعه موردی: حوضه‌های دجله و فرات، رود اردن و رود نیل»، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال چهارم، شماره اول، صص 74-36.

-       نصراصفهانی، محمد. (1394). تراکتورها به شهر می‌آیند، ویژه‌نامه اقتصادی روزنامه شرق، صص 215-214.

-       نصری، قدیر. (1383). «بافتار منطقه‌ای امنیت»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال پنجم، شماره بیست و چهارم، صص 68-37.

-       ویلیامز، مایکل چارلز. (1390). فرهنگ و امنیت، ترجمه روح­‌الله طالبی آرانی و مرتضی نورمحمدی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-       یزدانی، عنایت­اله؛ خدابنده، محمد. (1390). «امنیتدرعصرپسامدرن: بررسیتحولات»، رهیافت­های سیاسی و بین­المللی، شماره 25، 200-163.

-        Bigo, Didier. (2002). “Security and Immigration: Toward a Critique of the Govermentality of   Unease”, Alternatives, 27 (Special Issue).

-        Gordon, Sarah & Ford, Richard. (2003). "Cyber Terrorism", Sen Symantec Security Response.

-        Homer-Dixon, T. (1991). “On the Threshold: Environmental Changes as Causes of  Acute Conflict, International Security”,  Vol., 16 No. 2, pp. 76- 116                  

-        Lewis, James. (2002). "assessing the risks of cyber terrorism, cyber war and other cyber hearts", center for strategic and international studies.

-        Madani, Kaveh. (2014). “Water management in Iran: what is causing the looming crisis?”, Journal of Environmental Studies and Sciences, vol. 4, Issue 4, pp. 315-328.

-        Moller, Bjorn. (2000). The Concept of Security: The Pros and Cons of Expansion and Contradiction, Copenhagen Peace Research, August 2000, Accessible in: http://www.Ciaonet/ wps/moboi/ index.html

-        Prichard, jant& E. Macdonald, Laurie. (2004). "cyber terrorism: a study of the extent of coverage in computer security", text books journal of international technology education, vol. 3.

-        Rose grant, Mark w& other. (2002). “World water and food to 2025”, international food policy research institute (IFPRI), Available at: http:// www.ifpri.org /sites/ default/ files /publications/water 2025.pdf.

-        Sands, Philippe (Ed.). (1993). “Enforcing Environmental Security”, in Sands (ed.), Greening International Law: 50-64.

-        Temanotat. (2013). “IRAN: PJAK - party for ET frit liv I Kurdistan”, LANDINFO-6, JUNI.

-        Tzogopoulos, George. (2004). “The Evolution of US and EU Foreign Policy towards Iran with Emphasis on the Period after 11 September 2001”, May, at: http://www.iehei.Org/ bibliotheque/ TZOGPOULO S.pdf.

-        Unctad stat (United Nations conference on trade and development) http://unctadstat.unctad.org.

-        Wilkinson, Paul. (1978). “Terrorism and Liberal State, snd". ed,(London Macmillan), British Journal of Law and Society, Vol. 5, No. 1 (Summer,), pp. 143-145.

-        Zyadin, Ana's. (2013).”Water Shortage in MENA Region: An Interdisciplinary Overview and a Suite of Practical Solutions”, Journal of Water Resource and Protection, PP 49-58.