فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم و کارآمدی سازمان‌های غیر دولتی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

2 دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

چکیده

تجربه‏های تاریخی نشان می‌دهد که تحول در هر جامعه‌ای به نقش نخبگان سیاسی وابسته است و اندیشه و تفکر آنها در اجرای برنامه‏های سیاسی ـ اجتماعی، گسترش تشکل‌های مدنی و چگونگی تحقق خواسته‏های مردم به‌میزان تعیین کننده و سرنوشت‌سازی موثر می‌باشد. در این راستا، نگارنده تلاش کرده است؛ تا ضمن بررسی فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم، نشان دهد که توسعه نیافتگی سازمان‌های غیردولتی در دولت‏های پس از انقلاب، ارتباط تنگاتنگی با  این نوع فرهنگ دارد. جهت پاسخگویی به فرضیه غیر مشارکتی بودن نخبگان سیاسی، بر اساس مدل (گابریل آلموند) از دو معیار سنجش استفاده کرده‌ایم. علاوه‌بر پرسشنامه جهت سنجش نوع فرهنگ سیاسی، عملکرد جامعه آماری نیز بررسی و پس از طی کردن مرحله روایی، برای بررسی سازگاری درونی گویه‌های مطرح شده در پرسشنامه با استفاده از نرم‌افزار SPSS از آماره آلفای کرونباخ با مقدار ضریب 77 استفاده شد. سپس فرهنگ سیاسی با سنجش پارامترهای فرهنگ سیاسی در9 مولفه بررسی گردید. نتایج منعکس کننده این امر بود که عدم تمایل نخبگان سیاسی به گسترش مشارکت و رقابت در سیاست، که بیان‌گر نوعی فرهنگ سیاسی تابعیتی  و غیر مشارکتی  است، یکی از عوامل اصلی و جدی توسعه ‌نیافتگی سیاسی و فقدان کارایی تشکل‌های مدنی بوده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Iranian Political Elite and NOG’s Inefficiency

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ali Khosravi 1
  • Shohreh Shahsavari Fard 2
1 Assistant Professor, Department of Political Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
2 Ph.D. Student of Political Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
چکیده [English]

History has showed us that development in every society depends on the elite’s political roles; hence, their viewpoints regarding socio-political programs and individuals’ needs have played a vital role in determining the fate of a specific society. Besides, the elite political culture is considered as an effective factor in political development within the realm of political sociology.
The aim of this study is to analyze the political culture of the ruling elite and its role in inefficiencies of NGOs. In fact the author has tried to show that the underdevelopment of NGOs in governments after the revolution has a close relation with political culture of ruling elite of this era .In addition to questionnaire to assess the type of political culture, their performance was examined on the basis of Gabriel Almond model. To validate the reagents, in addition to previous studies, we used the views of a number of sociologists and political science professors and after confirmation of expert community and passing the validity stage to examine the internal consistency of questionnaire items, Cronbach's alpha was obtained as 77 using SPSS software. Then, political culture was examined by assessing the political participation, political trust, citizenship rights, and tolerance. Freedom of speech was investigated in 9 components. Results reflected the fact that the culture of ruling on elite is an allegiance with thick, tough, and stable clusters closing the ways for political development. Reluctance to answer some questions and lack of proportionality among some answers with performance of this population are strong evidence in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • NGOs
  • political culture
  • the ruling elite
  • Centralization
  • Allegiance culture
ابطحی، مصطفی. ( 1382). «جستاری در آسیب‌شناسی فرهنگ سیاسی ایرانیان»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، دانشگاه تهران مرکز، شماره اول.

آرون، ریمون. (1370). مراحل اساسی اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه‌ باقر پرهام، تهران: نشر علمی ـ فرهنگی.

ازغندی، علیرضا. (1379). ناکارآمدی نخبگان سیاسی ایران بین دو انقلاب، تهران: نشر قومس.

افتخاری، اصغر. (1378). «چهره متغیر امنیت داخلی: بررسی نسبت امنیت داخلی با رقابت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 4.

باتامور، تی. بی. (1369). نخبگان و جامعه، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر شیراز.

بزرگمهری، مجید.(1380). «یونسکو و سازمان‌های غیردولتی»، مجموعه مقالات نقش و جایگاه سازمان‌های غیردولتی در عرصه فعالیت‌های ملی-بین‌المللی، وزارت کشور، دفتر مطالعات سیاسی.

برتران، بدیع. (1385 ). توسعه سیاسی، ترجمه احمد نقیب‌زاده، تهران:  نشر قومس.

پالمر، مونتی؛ اشترن، لاری؛ گاریل، چارلز. (1367). نگرشی جدید به علم سیاست، ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

پای، لوسین. (1380). بحران‌ها و توالی‌ها در توسعه سیاسی. ترجمه غلامرضا سروی، تهران: نشر مطالعات راهبردی.

خواجه سروی، غلامرضا. (1382). رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در ایران، تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

دوتوکویل، الکسی. (1954). دموکراسی در آمریکا؛ تهران: نشر نی.

زونیس، ماروین. (1387). روانشناسی نخبگان سیاسی ایران، ترجمه پرویز صالحی و دیگران، تهران: نشر چاپبخش.

سریع‌القلم، محمود. (1392). فرهنگ سیاسی ایران، تهران: نشر فروزان روز.

فراستخواه، مقصود. (1394). ما ایرانیان، تهران: نشر نی.

قبادزاده، ناصر. (1381). روایت آسیب‌شناختی از گسست نظام و مردم در دهه دوم انقلاب، تهران: نشر فرهنگ گفتمان.

کشاورز شکری، عباس. (1378). «درآمدی بر فرهنگ سیاسی در ایران»، مجله فلسفه ـ کلام و عرفان، شماره 8 - 7.

کدی، نیکی آر. (1383). نتایج انقلاب ایران، ترجمه مهدی حقیقت‌خواه، تهران: نشر ققنوس.

گلشن پژوه، محمودرضا. )1386(. راهنمای سازمان‌های غیر دولتی، تهران: موسسه فرهنگی ـ مطالعات و تحقیقات

لاسول، هارولد. دی. (1383). مقایسه تطبیقی نخبگان. تهران: نشر نی.

Almond& G. B. Powell. (1978). “Comparative Politics:  A Developmental Approach”، Boston: Little Brown and Co P: 50.

Almond, Gabriel& Sidney Verba. (1965). Civic culture, political Attitudes and Democracy in five nation, Brown and company.