تحلیلی بر دولت ورشکسته در لیبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکترای روابط بین الملل دانشگاه اصفهان

چکیده

با شروع بیداری اسلامی در تونس، کشورهای مستعد بحران نظیر لیبی نیز با روند بیداری مواجه شدند. بعد از 9 ماه جنگ و درگیری بین نیروهای قذافی و انقلابیون، در مرداد سال 1390 انقلابیون پیروز شدند. بعد از پیروزی، مرحله‌ی جدیدی در حیات سیاسی و اجتماعی این کشور آغاز شد. البته در این کشور نه‌تنها یک دولت قدرتمند و مردمی شکل نگرفت؛ بلکه تا تشکیل دولت وفاق ملی، دو دولت، دو پارلمان، دو نخست‌وزیر و دو کابینه حضور داشتند با توجه به توصیف وضعیت لیبی و دخالت عوامل متعدد، این کشور را می‌توان به‌عنوان یک دولت ورشکسته به‌شمار آورد. بر همین اساس سوال این مقاله این است که لیبی بعد از انقلاب در چه شرایطی با پدیده ورشکستگی روبه‌رو شده است؟ در پاسخ به این سوال بحث اصلی این است که گرایشات قبایلی، نبود ساختارهای نظامی و اقتصادی، فقدان فرهنگ دموکراتیک، جامعه مدنی و مداخلات خارجی باعث شده وضعیت به‌سمت یک دولت ورشکسته پیش رود. یافته‌های مقاله نیز نشان از شکل‌گیری نوعی دولت ورشکسته دارد که موجب رشد ناهنجاری‌ها و نابسامانی‌های سیاسی و اجتماعی در این کشور گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis on Failed State in Libya

نویسندگان [English]

  • Enayatollah Yazdani 1
  • Mostafa Qasemi 2
1 Associate Professor of International Relations, University of Isfahan
2 Ph.D. Student of International Relations, University of Isfahan
چکیده [English]

Purpose: The aim of the present paper is to examin the features and characteristics of a failed state with emphasis on the failed state in Libya. The paper seeks to answer the following questions: "Under what conditions does a state end in failure? And what are the criteria of a failed state?" With regard to the situation in Libya after Gaddafi and the Libyan scene involved in multiple matters, the country can be regarded as a failed state.
With the beginning of the Islamic awakening in Tunisia, crisis-prone countries such as Libya faced the awakening of the Muslims. In Libya, after 9 months of conflict between Gaddafi forces and the revolutionaries, the anti-government forces finally gained victory in August of 2011. Following the victory of the Libyan revolutionaries, a new stage began in the socio-political life of the country.
At first, it seemed that the process of nation-state building in the country would be taken slowly and with slight ups and downs. However, despite such hope and earlier efforts, after the collapse of the Gaddafi government, not only a powerful state did not take the stage in Libya, two governments, two parliaments, two prime ministers and two ministers entered the scence. During these years, Libya has been torn in fighting between two groups, one of which claimed that they are the genuine revolutionary forces and the other claimed that they have been trying to restore the country to the path of revolution.
In the true sense of the word, there is still no government in Libya, and the governments established after the revolution in this country have inherited the inefficiency of Gaddafi's failed state, and are now proceeding along the path of state failure. Considering the situation in post-Gaddafi Libya and many other factors, this country could be regarded as a failed state. Libya is now a country with a government so weak that is unable to provide even its own security.
Design/Methodology/Approach: This paper is formed and based on the failed states theory, using the destructive method for exploring failed state indexes in order to examine the failed state in Libya in the post-Gaddafi era.
Findings: The new achievement of this paper lies within the situation that when there is no ability to perform functions such as security, welfare, civil society, democracy and legitimacy, the government is in a state of bankruptcy and one is faced with a phenomenon known as a failed state. The situation in Libya is an example of such a state. Tribal tendencies, regionalism, weakness of state institutions, and insufficiencies in various areas such as proper military structure, consensus among the elites and the state, democratic culture and civil society, elites, religious scholars and leaders, control over lands, infrastructure for economic, and foreign intervention are all signs of a failed state in the country.
Originality/Value: The failed state is a political body that has disintegrated to a point where basic conditions and responsibilities of a sovereign government no longer function properly. Loss of control, instability, inability to provide public services and interact with other states are the main characteristics of a failed state which is the case of Libya.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Failed state
  • Libya
  • Libyan Revolution
  • tribal structure
  • violence
آریانفر، عزیز. (1392). ریشه‌های ناکامی و شکست پروژه‌های ملت‌سازی و دولت‌سازی در افغانستان، قابل بازیابی در : www. arianfar.com/ books/2014110201.pdf

ابراهیمی، نبی‌الله (1393). روند دولت ـ ملت‌سازی در تونس و لیبی پس از انقلاب، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه.

ابوالحمد، عبدالحمید. (1378). مبانی سیاست، تهران: انتشارات توس.

احمدیان، حسن. (1393). کنش و واکنش جامعه لیبی نسبت به غرب و افراط‌گرایی، مؤسسه مطالعات اندیشه‌سازان نور، گزارش راهبردی، شماره 62، آبان.

اسکندری، محمدرضا. (1393). سیاست مردم مسلح قذافی و بحران‌آفرینی آمریکا و عربستان در لیبی، قابل بازیابی در: http://www.basirat.ir

افراسیابی، ب‍ه‍رام. (1363). ل‍ی‍ب‍ی‌ و ت‍اری‍خ‌، تهران: نشر زرین.

بیلیس، جان. (1388). جهانی شدن سیاست، ترجمه جمعی از نویسندگان، تهران: ابرار معاصر.

جابرانصاری، حسین. (1391). لیبی در حال دولت‌سازی و جامعه‌سازی مدرن است، قابل بازیابی در: http://www. alef.ir

دال، رابرت؛ استاین‌بریکنر، بروس. (1392). تحلیل سیاسی مدرن، ترجمه حمیرا مشیرزاده، تهران: انتشارات جاوید.

دکمجیان، هرایر. (1383). اسلام در انقلاب؛ جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران: کیهان.

رنجبر، مقصود. (1384). «نظریه‌های ناسیونالیسم»، مجله مطالعات ملی، شماره 24.

روزنا، جیمز. (1384). آشوب در سیاست جهان، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر روزنه.

سردارنیا، خلیل اله. (1390). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی جدید، تهران: میزان.

سیف‌زاده، سید حسین. (1389). اصول روابط بین‌الملل «الف و ب»، تهران: انتشارات میزان.

الصوانی، یوسف محمد جمعه. (2013). لیبیا؛ الثورة و تحدیات بناء الدولة، بیروت: مرکز دراسات الوحدة العربیة.

فیجی، براشاد. (2014). الربیع العربی؛ الشتاء اللیبی، ترجمه بالعربیة: منذر محمد محمود و السفیر عبدالفتاح عمورة، دمشق: دارالفرقد.

موسسه مطالعات اندیشه‌سازان نور. (1393). گزارش راهبردی، شماره 79، بهمن.

نقیب‌زاده، احمد. (1389). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: سمت.

وبر، ماکس. (1374). اقتصاد و جامعه (جامعه‌شناسی سیاسی)، ترجمه عباس منوچهری و دیگران، تهران: مولی.

Avni, Benny. (2014). “Libya's Weapons Problem, Newsweek”, Avalibal at: http://europe. newsweek. com/libyas ـ weapons ـ problem ـ 290296

Brooks, Rosa. (2005). “Failed States or the State as Failure?”, Avalibal at: http://scholarship. law. george town. edu/facpub/1108/.

Chauvet, Lisa& Collier, Paul and Hoeffler, Anke. (2007). The Cost of Failing States and the Limits to Sovereignty, IRD, DIAL, Paris and Centre for the Study of African Economies, University of Oxford, Avalibal at:: http://users.ox.ac.uk/~ball0144/cost_failing

Country reports on Terrorism. (2012). Avalibal at: http://www.state.gov/documents/organization /210288. pdf. (Accessed on: 2014/12/12).

Haken, Nate. (2013). Failed States Index 2013, the Fund for Peace, Avalibal at: http://library. fundforpeace. org/library/cfsir1306 ـ failedstatesindex2013 ـ 06l. pdf.

Horowitz, Donald. (1985). Ethnic Groups in Conflict, California: University of California Press.

http://ffp.states index.org/rankings ـ 2013 ـ sortable. (Accessed on: 2014/12/08).

http://www.indexmundi.com/africa.html (Accessed on: 2014/12/17).

Huria, Sonali. (2008). “Failing and Failed States: The Global discourse”, Avalibal at: http://www. ipcs. org /pdf_file/issue/555787518IPCS ـ IssueBrief ـ No75. pdf.

Martin, Bradley. (2012). “Weak and Failing States and National Security”, Avalibal at: http://www. academia. Edu/1561945/What_are_failed_states_and_why_do.

Mokhefi, Mansouria. (2011). “Gaddafi’s regime in relation to the Libyan tribs”, Avalibal at: http://www.aljazeera.net/ mritems/ streams/2011/3/20/1_1049205_1_51. pdf

Newman, Edward. (2009). “Failed States and International order: Constructing a Post ـ Westephalian world”, Avalibal at: http://www. contemporarysecuritypolicy. org/assets/CSP ـ 30 ـ 3 ـ Newman. pdf.

O'Hanlon, Michael. (1998). Saving Lives with Force: Military Criteria for Hiumanitarian Intervention, Washington, D. C: Brookings.

Olson, William. (1993). “The New World Disorder: Governability and Development, in Max G. Manwaring, ed. Gray Area Phenomena: Confronting New World Disorder, Boulder: Westview Press.

Pamir, Peri. (2013). Nationalism, Ethnicity and Democracy: Contemporary Manifestations, The International Journal and Pace Studies Avalibal at: http://www. gmu. edu/programs/icar/ijps/vol2_2/pamir. htm.

Potter, Donald. (2004). “State Responsibility, Sovereignty, and Failed States”, Avalibal at: https://www. adelaide. edu. au/apsa/docs_papers/Others/potter. pdf.

Reily, David. (2008). “The Two ـ Level Game of Failing States: Internal and External Sources of State Failure”, Avalibal at:  http://journals. hil. unb. ca/index. php/jcs/article/ view/ 11244/ 13417.

Rice, Susan E.& Patrick, Stewart. (2008). Index of state weakness In the Developing World, The Brookings Institution, Washington, DC, Avalibal at: http://www. brookings. edu/~/media/research/files/reports/2008/2/weak%20states%20index/02_weak_states_index. pdf

Rivlin, Paul. (2015). “The Libyan Crisis and its Regional Implications”, Middle East Economi, Vol. 5, No. 4  April 20.

Rotberg, Robert. (2003). “Failed States, Collapsed States, Weak States: Causes and Indicators”, in State Failure and State Weakness in a Time of Terror, ed. Robert I. Rotberg Washington D. C.: Brookings Institution.

Tempelhof, Susanne T.& M. Omar. )2012). Stakeholders of Libya’s February 17 Revolution: Special Report, Washington Dc, United States Institute of Peace.