سویه‌ها‌ی غیر دموکراتیک فضای مجازی و ساختار سیاسی، اجتماعی دولت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار ارتباطات اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

هدف نخست نگارنده در  این مقاله، آن است که اهمیت نظری استدلال‌هایی را نشان دهد که له و علیه رابطه‌ی فضای مجازی و دموکراسی مطرح شده‌اند. هدف بعدی و مهم‌تر آن است که نشان دهد چرا هر دوِ این نگرش‌ها مسیر نادرستی را پیموده‌اند؛ بدین معنا که به‌جای آن‌که به ساختارهای اجتماعی و سیاسی جامعه نگاه کنند و محدودیت و بسط قدرت دموکراسی یا دولت را با توجه به آن‌ها توضیح دهند، وجه مستقل و علی‌حده‌ای برای فضای مجازی در نظر گرفته‌اند و بدین‌سان، قادر به فهم همه جانبه و عمیق عوامل عینی محدود کننده‌ی قدرت دولت و بسط دهنده‌ی قدرت اجتماعی نشده‌اند. در قسمت دوم مقاله به سویه‌های غیردموکراتیک فضای مجازی پرداخته‌ایم. این قسمت از این‌جهت اهمیت دارد که ایده‌هایی را بیان می‌کند که خلاف نگرش کلی و متعارف؛ یعنی سودمندی فضای مجازی برای دموکراسی است و از این لحاظ وجه افتراقی وافزایشی مهمی در این حوزه دارد. ما به نقد این نوع نگاه نیز پرداخته‌ایم و خاطر نشان کرده‌ایم که عدم تحقق «امر سیاسی» در جوامع اقتدارگرا، نه ناشی از خصلت‌های به اصطلاح ذاتی و مستقل فضای مجازی، بلکه برآمده از عدم شکل‌گیری نهادها، انجمن‌ها و عرصه‌های عمومی عینی در جامعه است و از سوی دیگر استفاده [یا سوءاستفاده‌ی] دولت از این ابزار، ناشی از ماهیت و کارویژه‌های این دستگاه سیاسی و نیز بستر اجتماعی و اقتصادی خاصی است که دولت از آن برخاسته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Non-Democratic Sides of Cyberspace and Political and Social Structure of the State

نویسنده [English]

  • Hamidreza Rahmanizadeh Dehkordi
Assistant Professor, Department of Social Communication, Allameh Tabataba’i University
چکیده [English]

Purpose: The relationship between cyberspace and democracy has been one of the most controversial issues during the last two decades. The main question particularly lies in the fact whether cyberspace can restrict the authoritarian state. The study aims, in the first step, to examine the arguments for and against some basic concepts which are related to the question of the study and those debates including “virtual civil society”, “virtual public sphere”, “state accountability” and “creating some spaces for resistance”. Then, Non-Democratic Sides of Cyberspace were examined and it was revealed that they are not related to cyberspace per se. These features arise from political, social and economic structures; but cyberspace can represent them, at the best. In other words, internet should be looked at as a tool or a medium, not as a goal per se.
Design/Methodology/Approach: In this article, the main arguments for and against the democratic sides of cyberspace were examined and some evidence was given for each. Then, it was indicated that all of them are a part of truth. To understand the concrete reality on cyberspace we should refer to context (social, economic structures) which is known as structural approach.
Findings: Our thesis can be summed up by one typical statement: "structures and actions determine the political and social system and internet and cyberspace can only act as a catalyst". No evidence could be found to show us that activity in cyberspace can make a great change in political, social relations and structures, on the contrary, there is clear-cut evidence that the state and social, economic institutions, have used this tool in promoting and achieving their goals.
Originality/Value: The two different approaches toward cyberspace and its impact on promoting democracy process are not new. Our contribution to this process, in the first step, is to categorize and analyze them based on their reasons and evidence and more importantly, to show that these two approaches are Two sides of the same coin. To understand the democracy process and nature of the state, we should refer to the concrete context including social and economic structures and not to virtual tools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cyberspace
  • Non-Democratic Sides of Cyberspace
  • Context-Based Approach
  • State

اورول،جورج. (1361). 1984، ترجمه‌ی ص‍ال‍ح ح‍س‍ی‍ن‍ی، تهران: ن‍ی‍ل‍وف‍ر.

حجاریان، سعید. (1383). «از کلیک کلیک، بنگ بنگ تا کیو کیو، بنگ بنگ»، بیانیه‌ای به مناسبت روز 16 آذر، 17 آذرماه، 1383

http://news.gooya.com/politics/archives/2004/12/020059print.php

 حسنی‎فر، عبدالرحمن. (بهار و تابستان 1393). «درآمدی روشی بر چگونگی بررسی «امر سیاسی» در منابع تاریخی ایران»، جستارهای تاریخی، سال پنجم، شماره‌1، 65-89.

کرنستن، موریس. (بهمن 1375). هانا آرنت، ترجمه عزت اله فولادوند، نگاه نو، شماره 31، 78-89.

یزدخواستی، بهجت، صمد عدلی پور و آسیه سپهری. (بهار 1392). «تحلیل محتوای صفحات و گروه‌های شبکه اجتماعی فیس‌بوک با نظریه حوزه عمومی هابرماس»، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 2، شماره 1، 78-110

نعمت‌زاده. (9شهریور 1389). «کمپین نخریدن خودرو» خیانت است، خبرآنلاین.http://www.khabaronline.ir/detail/452407/Economy/industry  (آذر 1394)

یونسی، ابراهیم. (1383). زمستان بی‌بهار، تهران: نگاه.

A Report By The Broadband Commission For Digital Development.(September 2015ER 2015). http://www.broadbandcommission.org/Documents/reports/bb-annualreport2015.pdf

Arendt, Hanna.(1998). The Human Condition, Chicago: The University of Chicago Press

Christensen, Henrik Serup. (2011). "Political activities on the internet: slacktivism or political participation by other means?” First Monday 16. Retrieved 3 November 2011.

Curran, James, Natalie Fenton, and Des Freedman. (2012). Misunderstanding the Internet London New York: Routledge.

Dean, Jodi.(March 1, 2003). “Why the Net Is Not a Public Sphere”, Constellations 10, no. 1: 95–112, doi:10.1111/1467-8675.00315.

Deibert, Ronald. (2010). Access Controlled: The Shaping of Power, Rights, and Rule in Cyberspace, MIT Press.

Del Vicario, Michela. Alessandro Bessi, Fabiana Zollo, Fabio Petroni, Antonio Scala, Guido Caldarelli, H. Eugene Stanley, and Walter Quattrociocchi. (January 19, 2016). “The Spreading of Misinformation Online,” Proceedings of the National Academy of Sciences 113, no. 3: 554–59, doi:10.1073/pnas.1517441113.

Dunning, Brian.(2014).“Slacktivism: Raising Awareness Does clicking a "Like" button on a web site really accomplish anything useful?,” accessed February 8, 2016, https://skeptoid.com/episodes/4419.

Esfandiari, Golnaz,“The Twitter Devolution,” Foreign Policy, accessed January 23, 2016, https://foreignpolicy.com/2010/06/08/the-twitter-devolution/.

Gladwell, Malcolm.(2010). “Small Change, Why the revolution will not be tweeted” The New Yorker, October 4, 2010, http://www.newyorker.com/magazine /2010/10 / 04/ small-change-malcolm-gladwell.

Hegel, G. W. F. (1969).  Philosophy of Right, trans. T. M. Knox, oxford: Oxford University Press.

Hindman, Matthew.)2007 ). “Political Accountability and the Web’s ‘Missing Middle,’” http://www.princeton.edu/ csdp/ events/ ChangingMedia1107/HindmanCM.pdf.

Ivan B. Dylko. (Nov 2015). “How Technology Encourages Political Selective Exposure,” Communication Theory,  DOI: 10.1111/comt.1208

Machiavelli. (1989). the Chief Works and Others, Vol. 1, trans. Allan Gilbert, Durham: Duke University Press Books.

McQuail, Denis. (2003)  Media Accountability and Freedom of Publication Oxford ; New York: Oxford University Press.

Montesquieu, Charles Baron De (2011). The Spirit of Laws, trans. Thomas Nugent , Cosimo Classics.

Morozov, Evgeny. (2009). How the Net Aids Dictatorships, accessed January 24, 2016, https://www.ted. com/ talks/evgeny_morozov_is_the_internet_what_orwell_feared?language=en.

Morozov, Evgeny. (2012). The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom, Reprint edition, PublicAffairs.

Placek , Matthew A.(2014). #Democracy: The Internet and Support for Democracy in Central and Eastern Europe,  University of Mississippi.

Poole, Steven. (2011). “The Net Delusion by Evgeny Morozov - Review,” The Guardian, sec. Books, http://www.theguardian.com/books/2011/jan/29/net-delusion-evgeny-morozov-review.

 Porter, David. (1997). Inter net Culture, New York: Routledge.

RahamanizadehDehkordi, Hamidreza. (Aug 2003). “Virtual Civil Society”, Virtual Civil Society (Regional Civil Society Forum on the Information Society For the Middle East, West and Central Asia, Iran, kish Island.

Saunders, Robert A .(2010). Ethnopolitics in Cyberspace: The Internet, Minority Nationalism, and the Web of Identity, Lanham, Md.: Lexington Books.

Schwering, Markus. (2014). “Jürgen Habermas: ImSOG der Gedanken,” fr-online.de, June 13, 2014, sec. Kultur, http://www.fr-online.de/kultur/juergen-habermas-im-sog-der-gedanken,1472786,27478968.html. English translation by Maria Bottigliero. Quotedin: “internet and Public Sphere, What the Web Can't Do”, July 24, 2014, http://www. resetdoc. org/story/00000022437.

Seay, Laura. (2014). “Does Slacktivism Work?,” The Washington Post https://www. washingtonpost.com/ news/monkey-cage/wp/2014/03/12/does-slacktivism-work/