مبنای اصلاح قانون اساسی 1358: عمل حقوقی یا سیاسی ملت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق عمومی دانشگاه قم

10.22054/tssq.2019.10498

چکیده

ماهیت عمل ملت (دولت ـ ملت) در ایجاد و اصلاح قانون اساسی معمولاً با دو دیدگاه حقوقی و سیاسی سنجیده می‌شود: در رویکرد حقوقی؛ این صلاحیت در چهارچوب یک نظام حقوقی تعریف می‌شود اما در رویکرد سیاسی؛ صلاحیت مورد نظر به عنوان بنیان قانون اساسی در نظر گرفته می‌شود و قدرت حکومت منحصراً از اراده سیاسی ملت نشأت می‌گیرد.
ظاهر امر این است که شورای بازنگری قانون اساسی در سال 1368 بر مبنای نظریه سیاسی «اراده سیاسی ملت در جایگاه بنیان قانون اساسی» تشکیل و به اصلاحات مورد نظر ملت پرداخت زیرا در قانون اساسی 1358، اساساً هیچ حقی مبنی بر اختیار ملت در اصلاح قانون اساسی پیش‌بینی نشده بود. هدف اصلی پژوهش این است که مبانی نظری صلاحیت ملت در ایجاد و اصلاح قانون اساسی مورد بررسی قرار گیرد ضمن این که نتایج این تحقیق می‌تواند به عنوان یکی از نظریه‌های سیاسی دولت در ایران مطرح شود. روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی است و پرسش پژوهش این است که «قانون اساسی سال 1358 بر کدام مبنا و نظریه، مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفته است»؟ این تئوری قابل طرح است که قانون اساسی از بنیانی به نام اراده سیاسی ملت اعتبار می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Basis for Amending the Constitution of 1979: the Legal or Political Practice of the Nation

نویسنده [English]

  • Alireza Dabirnia
Assistant Professor, Department of Public Law, Qom University, Qom
چکیده [English]

The nature of the nation practice (nation-state) in creating and amending a constitution is usually measured by two legal and political perspectives: In the legal approach, this jurisdiction is defined within a legal system, but in the political approach the jurisdiction is considered to be the basis of the constitution and the power of government derives exclusively from the political will of the nation. It appears that the Constitutional Review Council was constituted in 1989 on the basis of the political theory of "political will of the nation as the foundation of the Constitution" and that the nations ‘intended reforms was done because basically no right was included for the nation to amend the constitution in 1979. The main purpose of the present study is to examine the theoretical foundations of the competence of the nation in drafting and amending the constitution; what is more, the results of this research can be considered as one of the political theories of government in Iran. The research method is descriptive-analytical and the research question is "On what basis and the theory of the 1979 constitution has been revised and amended"? It can be argued that the constitution is credited with a basis called the political will of the nation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Constitution
  • Referendum
  • Reform
  • Nation
  • Political will
اعلامیه حقوق بشر و شهروند، مصوب 26 اوت 1789 مجلس موسسان فرانسه.

بشیریه، حسین، (1387)، تاریخ اندیشه‌های سیاسی در قرن بیستم (2): لیبرالیسم و محافظه کاری، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.

دبیرنیا، علیرضا، (1393)، قدرت موسِّس ـ کاوشی در مبانی حقوق اساسی مدرن، چاپ اول، تهران: نشر شهر دانش.

رد هد، برایان، (1377)، اندیشه سیاسی از افلاطون تا ناتو، ترجمه مرتضی کاخی و اکبر افسری، چاپ سوم، تهران: نشر آگاه.

طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، (1386)، حقوق اساسی، چاپ هشتم، تهران: نشر میزان.

عباسی لاهیجی، بیژن، (1389)، مبانی حقوق اساسی، چاپ دوم، تهران: نشر جنگل.

لاگلین، مارتین، (1388)، مبانی حقوق عمومی، ترجمۀ محمّد راسخ، چاپ سوم، تهران: نشر نی.

هاشمی، سیّد محمّد، (1390)، حقوق اساسی و ساختارهای سیاسی، چاپ اول، تهران: نشر میزان.